Nadają się do uprawy gatunków cieniolubnych, wymagających dużo wilgoci, a mało ciepła i słońca. Wystawy zachodnia i wschodnia oferują warunki pośrednie, przy czym wystawa zachodnia jest cieplejsza niż wschodnia.

Z ukształtowaniem terenu związane jest występowanie zastoisk mrozowych, czyli tzw. „mrozowisk”, tworzących się w obniżeniach terenu, o utrudnionym odpływie chłodnego powietrza. Wiosną i jesienią w miejscach takich często występują przymrozki, co znacznie ogranicza lub wręcz wyklucza rozwój wielu roślin.

Światło stanowi ważny czynnik z życiu wszystkich roślin. Jest niezbędne dla gatunków samożywnych, których istnienie zależy od procesu fotosyntezy. Jedynym naturalnym źródłem światła jest słońce, jednak w uprawie można wykorzystać również światło sztuczne. Intensywność procesu fotosyntezy zależy od natężenia i długości fal świetlnych oraz okresu naświetlania

Silne światło, bogate w promienie fioletowe i ultrafioletowe, wpływa hamująco na wzrost roślin (np. rośliny wysokogórskie). Światło rozproszone i słabe pobudza pędy do szybkiego wzrostu i wydłużania (wysokie drzewa w lasach). Zupełny bark światła powoduje etiolację roślin, przejawiającą się wydłużaniem pędów, zwężaniem blaszek liściowych, zanikiem chlorofilu lub brakiem tkanek mechanicznych.

Zależnie od wymagań w stosunku do intensywności naświetlania, wyróżnia się rośliny: światłolubne, np. miłek wiosenny, kaktusy; cieniolubne, unikające silnej insolacji (nasłonecznienia), np. paprocie, zawilec gajowy oraz pośrednie, tj. światłolubne, ale znoszące zacienienie, np. większość rodzimych drzew liściastych (lipa drobnolistna, grab zwyczajny).

Rośliny wykazują także wyraźną reakcję na długość dnia, zjawisko to zwane jest fotoperiodyzmem. Wiele z nich reaguje na długość dobowego okresu naświetlania przejściem z rozwoju wegetatywnego w generatywny. Ze względu na wymagania świetlne wyodrębnia się kilka kategorii roślin, z których główne to:

• Rośliny dnia długiego – do kwitnienia i owocowania potrzebują przynajmniej 14-godzinnego naświetlania, np. goździk, rudbekia;
• Rośliny dnia krótkiego – do kwitnienia i owocowania wymagają około 10-godzinnego dnia, np. chryzantema, aster;
• Rośliny fotoperiodycznie obojętne (neutralne) – kwitną zarówno przy długim, jak i krótkim dniu, np. groszek pachnący, kalina.

Jednym z najistotniejszych walorów jest pokrój rośliny, charakterystyczny dla poszczególnych gatunków a nawet odmian, chociaż zależy on też m.in. od tego , czy roślina rośnie pojedynczo czy w sąsiedztwie innych oraz zgodności jej wymagań siedliskowych z warunkami, w których rośnie. Konkurencja o światło z sąsiadującymi roślinami i niesprzyjające warunki wzrostu mogą deformować typowy dla gatunku czy odmiany pokrój. Kształty koron drzew mogą mieć charakter nieregularny lub regularny i przyjmować formę:

• Kulistą – o wyraźnie kulistym kształcie koron, np. klon pospolity odmiana kulista;
• Popularną – o kształcie zbliżonym do kulistego, jednak bardziej wyrównaną w jej dolnej części, np. kasztanowiec pospolity;
• Jajowatą – o kształcie lekko wydłużonym i zaokrąglonym, np. topola berlińska;
• Stożkowatą – o kształcie wyraźnie wydłużonym i zaostrzonym u góry, jak w stożku, np. świerk kłujący;
• Kolumnową – o bardzo wąskim, wydłużonym kształcie, np. topola czarna odmiana włoska;
• Zwisającą – z charakterystycznymi zwisającymi pędami, np. wierzba płacząca.

Bardzo charakterystyczne formy pokrojowe przyjmują pnącza. Porastając przygotowane konstrukcje wspierające, mogą przyjmować bardzo różne kształty, naturalnie zwisać lub wspinać się po murze, zmiękczając ostre linie architektury budynków.

Innymi bardzo charakterystycznymi formami, są formy płożące, które mają charakter zadarniający.

O atrakcyjności roślin zimą w stanie bezlistnym decyduje wiele walorów dekoracyjnych. Wymienić tu należy: rysunek konarów na tle nieba lub innej roślinności, strukturę korony – mniej lub bardziej zwarta, barwę kory i jej powierzchnię (np. gładka i popielata jak u buka zwyczajnego, wielobarwna i łuszcząca się płatami jak u platana klonolistnego lub chropowata i biało-czarna jak u brzozy brodawkowatej). Ciekawie prezentuje się w zimowym krajobrazie dereń biały, którego pędy są mocno wybarwione na kolor czerwony. Wiele roślin nie traci liści na zimę, stanowiąc o tej porze roku wyraźny akcent kompozycyjny.

Struktura wnętrza korony wiąże się z charakterem wzrostu rośliny. Można wyróżnić dwa jego typy:

• Monopodialny – charakterystyczny dla roślin iglastych z wyraźnie zarysowaną strzałą pędu głównego;
• Sympodialny – charakterystyczny dla drzew liściastych z wykształconym pniem, który na pewnej wysokości rozwidla się, przechodząc w konary korony.

Bardzo istotnym elementem decydującym o walorach dekoracyjnych roślin są liście. Mogą mieć one różną wielkość (duże liście w kasztanowca pospolitego, a małe u brzozy brodawkowatej), budowę (pojedyncze jak u lipy lub złożone jak u jarzębu pospolitego), oryginalny kształt (np. u tulipanowca amerykańskiego), ponadto mogą pozostawać na zimę (np. u bluszczu pospolitego) lub nie (jak u większości roślin dwuliściennych naszego klimatu), przebarwiać się okresowo na różne kolory (np. lipa drobnolistna przebarwia się jesienią na żółto). Przebarwienie może być krótkotrwałe, np. tylko wiosną lub dotyczyć całego sezonu wegetacyjnego i może przejawiać się charakterystycznymi plamkami na liściu lub jego całkowitym przebarwieniem.

Barwa rośliny uzależniona jest przede wszystkim od rodzaju i ilości zawartych w tkankach barwników. Mogą to być: karotenoidy i chlorofil, przyczyniające się do wystąpienia zabarwienia czerwonego, żółtego i zielonego lub też flawonoidy i antocyjany, które nadają zabarwienie pomarańczowe, żółte, czerwone, purpurowe i niebieskie. Barwa rośliny jest cechą gatunku lub odmiany, ale może ulegać zmianom pod wpływem: temperatury, światła i nawożenia.

Jednym z najatrakcyjniejszych walorów dekoracyjnych roślin są kwiaty i to zarówno ze względu na ich barwę (np. bratek ogrodowy), jak i budowę (np. lilie), wielkość, ilość i zapach (np. róże i maciejka).

Nie mniej ozdobne od kwiatów są owoce, także przybierające różne barwy (np. u jarzębu pospolitego). Pozostają na roślinie krócej (u kasztanowca pospolitego) lub dłużej (u irgi)i osiągają mniejsze (np. u berberysu) lub większe rozmiary (np. u jabłoni o owocach jadalnych).

Znajomość sezonowych walorów roślin ułatwia taki dobór, aby ich grupy przez cały rok stanowiły zmieniające się kompozycje barw oraz kształtów: od wiosennej zieleni listowia po kolory jesieni, od kwiatów po owoce.

Barwa pędów, zimozielone liście i barwne owoce nie są istotne latem, zimą zaś bardzo ważne. Także zimą można sprawdzić, czy zaplanowany zielony „szkielet” zapewnia odpowiednią strukturę kompozycyjną ogrodu.

W dużym ogrodzie istnieje możliwość takiego rozplanowania nasadzeń, aby podkreślały jego wybrane części w różnych porach roku. Mały ogród trudniej zagospodarować, można go bowiem objąć jednym spojrzeniem.

Liczba gatunków atrakcyjnych dłużej , nie tylko o jednej porze roku, nie jest zbyt duża. Im mniej miejsca przeznaczamy dla roślin, tym cenniejsze są te, które ozdabiają ogród przez dłuższy czas. Niektóre przykuwają uwagę co najmniej przez dwie pory roku – dzięki temu osiągamy interesujący efekt najmniejszym kosztem. Warto też pamiętać o roślinach cebulowych, wyrastających wiosną ponad nierozwinięte jeszcze byliny, które później zakryją ich obumierające listowie.

Wiosną w ogrodzie główną atrakcją s tulipany, rosnące na tle krzewów. Odpowiednie kształty sprawiają, że grupa roślin dobrze wygląda z każdej strony i jest ciekawa przez cały rok. Planując nasadzenia należy zastanowić się, jak będzie wyglądać każda roślina przez, po i podczas kwitnienia. Wraz ze zmianą pór roku pierwszy plan zajmują różne barwy i kształty. Warto zaplanować roślinę – atrakcję dla każdej pory, nie zapominając o uzupełnieniu w postaci liści o ładnych formach i odcieniach.

Niektóre rośliny błotne można również uprawiać w wilgotnej glebie, zaś nieliczne gatunki rosnące w klimacie umiarkowanym są zimozielone. To miedzy innymi niektóre bambusy, ale równie ładne i atrakcyjne zimą są zwieszające się gałęzie Salix i Cornus, drzew lubiących wilgotne miejsca.

Oprócz typowych gatunków wodnych – jak rośliny szuwarowe i lilie wodne – pożądany nastrój mogą stworzyć trawy sadzone wśród okruchów skalnych i żwiru. Kępy irysów przypominają zarośla rosnące nad potokami. Rośliny wodne lub błotne można również umieszczać w wodoszczelnych pojemnikach.

Walory architektoniczne kompozycji można osiągnąć trzema sposobami. Pierwszy to wykorzystanie roślin, które maja geometryczny pokrój, o wyraźnych, charakterystycznych kształtach, przydatnych jako elementy struktura kle lub akcenty kompozycyjne. Często są to rośliny klimatu gorącego, zarówno pustynnego, jak i wilgotnego, ich mocne liście lub wyraźny pokrój odzwierciedlają przystosowanie do środowiska. Drugi sposób to strzyżenie roślin, tak jak w ogrodach renesansu czy baroku. Trzeci sposób jest charakterystyczny dla ogrodu japońskiego, w którym cięcie i ograniczanie wzrostu roślin ma na celu nadanie im zwartej, zwykle symetrycznej formy.

Dwuwymiarowy wzór zyskuje trzeci wymiar po wprowadzeniu do projektu murków oporowych lub różnic poziomów gruntu, ale dopiero roślinność daje masywne bryły. Pod takim też kątem należy wstępnie dobierać rośliny. Projekt ogrodu to także koncepcja jego rzeźby.

Możemy stworzyć ogród w stylu regionalnym albo nawiązującym do historii, starać się dostosować go do danego miejsca lub pewnego rodzaju roślinności. Jednak projektując zieleń powinniśmy dokładnie wiedzieć co chcemy osiągnąć.

Planując ogród w stylu innej epoki powinniśmy kierować się przede wszystkim stylem domu, a także odpowiednim doborem roślin, typowych dla danej epoki.

Style narodowe wyrosły z lokalnych korzeni. Położenie i klimat określają wygląd poszczególnych roślin. W rożnych krajach rosną gatunki miejscowe, które są w stanie tam przetrwać. Włoskie ogrody przybierały w różnych epokach historycznych inną formę, ale dobór roślin pozostał praktycznie nie zmieniony. Podobnie, w australijskich ogrodach zawsze będą eukaliptusy, natomiast inne rośliny będą zmieniać się zależnie od regionu. Gatunki, które można sadzić w ogrodzie japońskim są ściśle określone, przynajmniej rejonach o klimacie kontynentalnym. A Anglii natomiast potrzeba dużo ostrożności przy wyborze, ze względu na dużą ilość możliwości.

Zwykle początkiem projektowania są formy podstawowe, stanowiące zbiór kompozycji. Dopiero później ważne są rozmiary oraz materiały i rośliny. Wybór koloru wieńczy projekt. Kształty roślin powinny być tak dobrane, aby podkreślały różne elementy ogrodu, prowadząc do nich wzrok, ale nie dominując. Wyraziste formy współczesnej architektury wymagają odpowiedniej oprawy roślinnej. Ważne jest, aby starać się by proporcje budynku pozostawały w harmonii z otaczającymi go nasadzeniami.

Narodowe, regionalne i tradycyjne style zawsze powstawały w określonym otoczeniu. Wykorzystywano miejscowe materiały, zbyt kosztowne było jednak ich sprowadzanie. Użycie lokalnego surowca bardzo podnosi walory stylistyczne naszego ogrodu. Miejscowy kamień bowiem pasuje do dachówki z miejscowej gliny, żwir z lokalnej żwirowni zaś do barwy gleby.

Mury z surowego kamienia i drewniane ogrodzenie decydują o klimacie wiejskiego ogrodu. Jego nastrój jest niewyszukany, o wspaniałej mozaice barw.Ale pod tą pozorna przypadkowością powinna kryć się łącząca całość idea, podobne barwy i faktury głównych elementów całości, takich jak ogrodzenia czy mury budynków – związek pomiędzy krajobrazem a ogrodem. Aby podkreślić niewyszukany nastrój wybieramy popularne i lubiane rośliny a sadzimy ich bardzo dużo. Barwy mogą być jaskrawe. Meble ogrodowe z ciemno barwionego drewna liściastego wyglądają bardzo elegancko, lecz równie ładne są te z malowanej na biało sosny.

Im większa przestrzeń tym więcej elementów może zawierać projekt. Można w zależności od potrzeb adaptować poszczególne kształty wzoru pamiętając o zachowaniu poszczególnych proporcji pomiędzy domem a elementami ogrodu. W projekcie należy „otworzyć” ogród na otoczenie, tworząc jednocześnie zaciszne miejsca do siedzenia, osłonięte od wiatru. Lepiej wkomponować w projekt nieciekawe istniejące już elementy, na przykład podjazd, niż starać się ukryć je za żywopłotem lub rzędem drzew. Należy starać się stworzyć wzór, który bardziej by przyciągał wzrok na piękno ogrodu niż na mniej estetyczne elementy.

Kiedy już istnieje ogólny wzór, pasujący do miejsca oraz do jego otoczenia oraz spełniający wymagania klienta (np.: taras, basen, twarda nawierzchnia), należy zastanowić się czy poszczególne elementy pasują do siebie i czy jest na nie wystarczająco dużo miejsca. Jeśli jest to konieczne to należy wprowadzić odpowiednie poprawki  i dopracować wzór, usuwając pewne elementy, aby zrobić miejsce dla na przykład pergoli, drzew czy też dla innych roślin.

Wzór z liniami krzywymi pasuje raczej do ogrodu poza miastem. Przy wykonywaniu  projektu ogrodu, biorąc za podstawę kwadraty i rozmieszczenie ich tak, aby tworzyły wzór ośmiokąta, zostaje stworzony deseń, który łączy w sobie dynamikę swobodnych kompozycji z „wiejską” prostotą linii prostych. Zatem doskonale nadaje się on zatem do ogrodów w mieście.

Styl ogrodów w mieście często określa wielkość dostępnej przestrzeni. Zamiast tworzyć zmniejszoną wersję ogrodu na wsi, należy powiązać go z przestrzenią mieszkalną, uczynić zewnętrznym pokojem. Użyte surowce i meble mogą nawiązywać do wyglądu wnętrz lub budynku.

W miejskich ogrodach najlepiej wykorzystać wzory geometryczne, które pomogą skoncentrować uwagę i zatrzymać wzrok. Można użyć elementów, które wprowadzą pewną dynamikę. Zwykle małe ogrody dają się ogarnąć wzrokiem, ważne jest zatem, by wszystkie elementy harmonizowały ze sobą, na przykład, aby donice z kwiatami przyciągały uwagę, a ogrodowe meble były integralnymi elementami kompozycji. Nie należy wprowadzać linii, które dochodzą do granicy pod innym kątem niż prosty ponieważ „ciasne” rogi trudno zagospodarować. Zastosowanie kilku odrębnych, lecz połączonych ze sobą płaszczyzn stwarza złudne wrażenie przestronności. Przejście z płyt przez zbiornik wodny oraz kwadrat nachodzący na prostokąt stwarzają odczucie ruchu. Złagodzone zostają one przez duże bryły drzew wzdłuż przekątnej ogrodu. Stosowanie motywów zapożyczonych z klasycznych ogrodów podkreśla symetrię ogrodu, natomiast asymetryczne ukośne linie doskonale kontrastują z krzywymi.

Każdy element ogrodu, także ławki czy cokoły, nadają wyrazisty spokój kompozycji. W projektach małych ogrodów miejskich lepiej nie łączyć więcej niż dwóch rodzajów figur geometrycznych, ponieważ stwarzają one wtedy wrażenie niepokoju. Wyraźna linia krzywa w dalszej części ogrodu pomaga skoncentrować uwagę prowadząc wzrok ku środkowi kompozycji. Nieregularnie prowadzone drzewa, łamiące zasadę symetrii, podkreślają dynamikę linii krzywych i ukośnych.